Thursday, April 5, 2018

Vài Bài Thơ của Inrasara


THINGS WILL BE SLOWER 

The webmaster will be out of town for ten days, so things will be slow for a bit. This webpage cannot be updated every day as usual.

Meanwhile, the webmaster would like to introduce some poems by Inrasara with English translations made a decade ago by Phan Khế (aka. Nguyên Giác Phan Tấn Hải). 

SẼ CHẬM LẠI 

Người chủ biên trang này sẽ rời nhà trong mười ngày, cho nên mọi chuyện sẽ chậm một chút. Trang này không thể được cập nhật hàng ngày như lệ thường.

Trong khi đó, chủ biên trân trọng giới  thiệu một số bài thơ của Inrasara với bản dịch tiếng Anh thực hiện từ một thập niên trước ký tên là Phan Khế (tức là, Nguyên Giác Phan Tấn Hải).
  
***


Vài Bài Thơ của Inrasara

Do Nguyên Giác dịch


Some Poems By Inrasara

Translated into English by Nguyên Giác






INRASARA
Birth name Phú Trạm. Born in Sep. 20, 1957 in a Cham village in Ninh Thuan, Vietnam. Living in Sài Gòn now.

INRASARA
Tên khai sanh là Phú Trạm. Sinh ngày 20/9/1957 tại một làng người Champa ở Ninh Thuận, Việt Nam. Hiện cư ngụ ở Sài Gòn.

 .

Chuyện9. Sách hoang  

Không còn ai để chuyển lại, bản 
chép tay ngổn ngang phế tích – sách 
làm hoang. Sách không tìm ra người 
đọc, không một lần được lật lên
. 

Story9. Wild books 

Having no more recipients, the handwritten 
manuscripts lay strewn in ruins – books
made to be wild. Books find no more 
readers, and have no more chances to be 

nữa – sách hoang. Sách bị truy đuổi, 
đày đọa, bị chôn giấu trận đi 
tản, sách bị treo mòn, bỏ quên 
nằm phủ bụi – sách hoang. Sách không 


opened – wild books. Books are expelled,
are banished, are buried at the time of 
evacuation, are hung to be worn, and are
left to be forgotten in dust – wild books. Books 


còn cháu con ngó tới, triệu con 
chữ chết lì đáy ciet – sách hoang. 
Không ai chép truyền, người yêu chữ 
hết hứng, đã tay yếu, mắt mờ, 


have not been looked at even by children and their future children; millions 
of words lay dead at the bottom of ciet – wild books.
Nobody handwrites anything anymore; the word-lovers 
run out of muse, and feel tired with their     

đã mỏi mệt – sách hoang. Cha nói 
con chữ không được đọc to lên 
trước lúc mặt trời mọc, chúng nó 
bệnh – tiếng nói làm hoang. Với trang 


misty eyes and weak hands – wild books. Dad
says words should not be read loudly 
before the sunrise because they are 
sick – voices made to be wild.  With book pages  

sách hoang, với cả đống bản chép 
tay bỏ hoang. 

now wild, and with piles of handwritings
now wild.

 ***


SÔNG LU 

Sông Lu sinh ra cùng tôi năm đinh
dậu. Hai mươi tháng hạn sông Lu nằm
phơi thân trầm dòng vào lòng đất. Sông
Lu chảy quyết liệt lúc tôi vỡ tiếng   

nói đầu đời, sông Lu ẩn mình trong
tôi khi tôi bỏ làng đi lang bạt,
lần nữa sông Lu lại ra đời với
tôi ngày trở về. Đừng ai hỏi sông 

Lu ở đâu, đất Phan Thiết sông Lu
lớn dậy chảy ngang trời Sài Gòn bay
Tokyo, sông Lu tắt Baghdad
hát cùng Euphrates. Sông Lu ngã bệnh


chết khát, như tôi, sông Lu giận dữ
gào thét hay rì rầm kể chuyện. Sông
Lu khô – cháy, đứng – đói, đầy – trào, sông
Lu nung nóng đồi cát hay sông Lu 

tự vỡ bờ chở phù sa bồi ruộng
đất quê hương. Cả khi sông Lu bị
con người biến thành thứ mương tháo vô
dụng, sông Lu vẫn cần cù mang phù 

sa đổ vào biển. Sống như là mang
phù sa đổ vào biển.


THE RIVER LU 

The River Lu and I were born in the
same year of the Rooster. In twenty months
of drought, River Lu laid flat to dry its
body and blend into the soil. River 

Lu streamed swiftly when I broke out
the first voice of my life, River Lu lay
hidden in me when I left the village
for wandering, and again River Lu 

came back to life with me the day I returned
home. Nobody should ask where the River
Lu is; River Lu has grown up from Phan
Thiet, flowed across the sky of Saigon, flown 

over Tokyo, swerved around Baghdad,
and sung with Euphrates River. The River
Lu falls ill of dying thirst; and like me,
River Lu screams its anger or whispers 

the stories. River Lu dries – burned, stands –
hungry, and rises full – spilled; River Lu burns
hot the sand hills, or River Lu breaks its
banks and carries fertile soil to nurture 

the fields and motherland. Even though when
River Lu is made by humans to become
a useless gutter, River Lu still carries
patiently the fertile soil and pours into 

the ocean. Living as carrying the
fertile soil and pouring into the ocean.
.

***

TRÂU KHÓC 

Những con trâu khóc vào đời tôi. Chàng
Mok hiên ngang một cõi dẫn đàn qua
đồi cọp tát phải mông xe cam nhông
chở về bỏ cỏ nó khóc tin mình 

sắp chết, cha đào hố sâu lút đầu
chôn với đám lá, mẹ khóc. Đúng năm
sau cái Jiơng già đứng khóc nhìn cháu
chắt trận dịch sáu hai dắt đi trống 

chuồng cô đơn với mấy cu con ngồi
khóc. Cu Pac sừng dài oanh liệt mỗi
mùa cạ gẫy hai đầu cày, cha qua
ngoại cậu út hú mấy chú trói đè 

ra cưa mất gần nửa sừng trái, nó
khóc điên dại giẫy đành đạch như hôm
bị thiến, còn hơn thiến trông chả giống
ai, cha về nó khóc. Bạn đi cặp 

nàng Pateh mãi khóc cho dáng đẹp rất
đực của mình, cha bắt kéo xe đỡ
riết thành quen, chúng bạn quên mất nó
cái, có mỗi nó nhớ mình cứ trinh 

dù đã qua đi sáu mùa rẫy, nó
khóc không nước mắt. Những con trâu khóc
ướt tuổi dại tôi.

  
THE CRYING BUFFALOES 

The crying buffaloes entered my life.
The male buffalo Mok, proudly in his
land, led the herd across the hill; a tiger
slapped on his butt, and a truck carried 

him back. He refused to eat grass, cried, and
believed that he was dying. My dad dug
a pit deeper than my height, and buried
him with branches full of leaves; my mom cried. 

Exactly a year later, the old female
buffalo Jiong stood crying, watched her
grandchildren being led away by the ’62
epidemic, and felt the loneliness 

in the hollow stable, where her few offspring
sat crying. The bull Pac with long horns
gloriously rubbed and broke two wings of
the plow yoke every season. When my 

dad went out to his mom, my youngest uncle
howled and with my other uncles tied the
bull, then sawed away half of his left horn;
the bull cried madly, shook as fiercely as 

the day he had been castrated, and as worse
than being castrated for looking like nobody.
When my dad came back home, the bull cried. His
companion, the female Pateh, cried endlessly 

for her quasi-masculine beauty. My
dad made her help pull the wagon, and
her peers forgot that she was a female
buffalo; only she remembered that 

she was still a virgin and that over
six farming seasons she cried without tears.
The buffaloes cried and wetted my naïve years.

 *** 

SỐNG LÙI 

Tôi sống trong cộng đồng mà mọi thứ
đều lùi. Những đám cây mọc lùi nhỏ
dần vào hạt mầm, tận kiếp trước hạt
mầm. Con sông chảy lùi, rất xiết. Thằng 

bạn tôi đám cháu của tôi anh chị
em cha mẹ tôi đi lùi bé dại
dần. Tôi đứng nhìn bất lực, không thể
ghì níu. Những ý tưởng nghĩ lùi về 

thời tiền sử, bản chép tay mọc thêm
trang lật lùi như thể hết làm thất
lạc. Ngôi nhà cô hàng xóm thuở bé
thơ đổ nát được dựng trở lại. Giọng 

nói quen và lạ nói lùi vào chiều
vào trưa vào đêm gọi dậy oan hồn
tu sĩ tiếng thét đại ngộ đánh thức
loài hổ mang thần thoại trườn đổ một 

góc rừng. Trận lốc thổi lùi bóc lớp
trầm tích lộ thiên bạt ngàn thành phố
cổ triệu triệu viên gạch vụn lành lặn
trở lại dựng mênh mông cụm tháp xum 

xuê bàn tay vẫy môi cười màu áo
làng mạc tiếng quạ kêu lũ chim bay
lùi vào vòm nắng. Mình tôi đứng cô
độc.


LIVING IN REVERSE 

I live in a town where all things go in
reverse. The bushes grow reversely,
shrink smaller back into seeds, and roll back
into the past-life seeds. The river flows 

reversely, very swiftly. My friends,
my nephews and nieces, my siblings, and
my parents walk reversely, and
steadily become smaller, younger. 

Helplessly, I stand, watch and cannot grasp
things back. The brains think reversely
into the prehistory; the handwritten
pages decrease, turning reversely for 

never being lost. The ruined house of the
neighbor girl is built reversely, becoming
back the house of her young days. The
voices, familiar and unknown, talk 

reversely into the afternoons and
middays and nights, calling up the wronged ghost
of a priest whose enlightened shout wakes up
the legendary copperhead, which slithers 

and crushes a corner of the forest. The
tornado blows reversely, peels away
the layer of sedimentary rocks,
and shows thousands of ancient cities, where 

millions of bricks become new again to
build countless clusters of towers, and where
the waving hands, smiling lips, colorful
clothes, villages, crow’s cries, and flocks of birds 

fly reversely into the sunshine arc.
I solely stand, lonely.

.***

Chuyện7. Ông Phok  

Ông không làm gì cả, đi loanh
quanh. Ông không đi đến đâu cả, 
đi rồi về. Ông không làm gì
cả, ông suy nghĩ – không nghĩ ra


Story7. Mr. Phok 


He did nothing, just rambled 
around. He arrived nowhere, just went 
out and came back home. He did 
nothing, just thought – and nothing came out


cái gì cả. Con cháu nói thứ 
ăn hại, ông cười buồn. Lối xóm 
bảo đồ lười biếng, ông nín lặng. 
Không lo đói, lo rét gì cả –  

from his thoughts. His children and grandchildren said 
he was a parasite; he smiled sadly. The neighbors
said he was lazy; he stayed silent.
Just worrying not about getting hungry and cold --  

giữa đời làng bề bộn. Ngồi trên 
tảng đá, ông không nhìn gì cả, 
trừng trừng. Ông lẩm bẩm câu thần 
chú không ai hiểu gì cả, ông  

amid the village life full of mess. Sitting on 
a rock, he looked at nothing, just 
gazed at nowhere. He mumbled some magic 
words, and nobody understood; he   

cười không kẻ biết cười gì cả. 
Ông đứng dậy bước về phía góc 
khuất xương rồng, và vén váy ngồi 
đái. Ông về, làng như thể của 


laughed, and nobody knew why he laughed.
He stood up, walked to the corner 
after the cacti, pulled up the dress a bit, sat 
down and peed. He returned, and his quasi home village 


ông không là của ông. Ông vào, 
nhà của ông hết là của ông. 
Một sáng thức dậy, ông bỏ đời 
đi mất xương cốt.

belonged not to him anymore. He got in, and 
his home belonged not to him anymore.
In a morning, he woke up, left the life,
walked away, and lost all bones and ashes.

***

Mộng Độc 

Mẹ mộng độc. Thầy Kalơng thôn cuối 
đung đưa quả lắc báo năm nay 
đại hạn. Mang thai bọc khối buồn 
tôi chín tháng thiếu ngày, mẹ đẻ 

Poisonous Dreams

Mom had poisonous dreams. Shaman Kalơng at the village’s end 
swung a pendulum, and foretold a bad drought
coming that year. Pregnant with a sad pouch, Mom 
gave birth to me, a stillborn of nine months.  

Vẫn chưa độc, thầy pháp nói năm 
tôi hết chỏm sông Lu làm lụt 
trôi nửa plây kéo đổ căn nhà 
  độc tối bọn trẻ chúng tôi  

Seeing more poisons, Shaman said that in the year 
when I quit the scalp hair tuft, River Lu would flood;
it actually flew one half of the village, and broke down the house
Yơ,  where we, the children, came nighly  


chơi kuk dơp ngủ lang chết hụt
Đánh đòn tôi, mẹ khóc. Mộng còn 
độc hơn nữa, thầy phán – thằng Klu 
sẽ làm cái gì rất kì quặc


to play kuk dơp game and sleep out of home, and almost died.
While caning me, Mom cried. The dream were 
more poisonous, Shaman said – the kid  Klu
would do something extremely weird, 


khác lạ trần đời. Mẹ buồn từ 
ngày bọc thai tôi như mang khối 
u độc. Mộng độc ám mẹ không 
thôi.


differently from others. Mom has become sad since
the day she carried me in her tummy as if carrying 
a poisonous tumor. The poisonous dreams has haunted
Mom endlessly.

***


Chuyện13. Trẻ dại @ 

Tôi đã làm khổ cô láng diềng niên 
khóa cuối trung học trước khi làm lang 
thang. Năm năm nàng chờ, thằng Vang nói 
mầy quá tệ làm nó khổ mầy ngủ  


Story13. A naive youth @

I made a neighbor girl suffer in my 
last year of high school before I became a 
wanderer. She waited five years for me; my buddy Vang 
told me that I behaved badly because I made her suffer while I 


ngon ăn khỏe còn nhăn răng cười như 
khỉ. Ôi em còn hay đã thành ma,* 
hôm nay trời trăng nào biết? Tôi đã 
chửi tệ bà nhà quê đáng tuổi mẹ 


slept tight, ate good and laughed with teeth showing like
a monkey. Oh, is she still in this life or gone to become
a ghost – can the sky or moon know the answer now? I 
swore badly at a rural woman who looked the same age as my mother, 


không một lời bà quay lưng đi dáng 
lom khom muốn đổ. Bốn mươi năm bà 
quên, tôi thì cứ nhớ. Tôi đã chơi 
bóp cổ chú chó con nhà hàng xóm 


and then saw her quietly turning her back, hobbling away 
and almost falling down. Forty years later, she now 
forgets and I still remember. I played 
with the neighbor’s dog and choked it 


cho tới chết. Tôi đã bẻ trộm cả 
đống măng tre bác người Raglai bạn 
nối khố của cha. Tôi đã đánh bè 
hội đồng thằng chăn trâu làng bên ăn 


to death. I thiefly plucked bunches of 
bamboo shoots from a Raglai who was 
my father’s bedfellow friend. I joined a
mob beating on a cowherd who from a neighboring village


cắp lúa bó bác Phôk. Tôi đã trịnh 
trọng thử học làm thiền sư rũ bỏ 
sau lưng sự đã rồi đã rồi đã rồi 
nhưng không thể. Không sự cố nào khiến 


came to steal a bundle of rice stalks of uncle Phôk. I solemnly
tried to learn of being a zen master, dropped behind all things of the past, 
and could not do that. No incident could make   

tôi đốn ngộ không bài học nào làm 
tôi tiệm ngộ. Tôi đã không thể quên 
không bao giờ. Bao giờ.
_____________

  • Thơ Nguyễn Đức Sơn 

me suddenly understand; no lesson could make 
me gradually understand. I never forget.
Never. Ever.
_____________

  • From a poem by Nguyễn Đức Sơn

.

.




No comments:

Post a Comment

FIVE WAYS TO DEFUSE ANGER - 5 CÁCH THỰC HÀNH ĐỂ XOA DỊU NHỮNG CƠN GIẬN

FIVE WAYS TO DEFUSE ANGER      We all know that anger is not healthy, not beautiful, and that it is definitely destructive, but we ...